مقبره استر و مردخای

همدان یکی از نامورترین مراکز تمدن کهن ایران زمین است که آثار بسیار ارزشمندی را در خود جای داده. از جمله این آثار می توان به مقبره استر و مردخای اشاره نمود.

مقبره استر و مردخای از جمله یادمان های مذهبی بجای مانده از کلیمیان در همدان و جزء مهمترین زیارتگاه های یهودیان ایران و جهان است. وجود این زیارتگاه، عامل مهمی در شکلگیری و تداوم حضور جامعه یهودی در همدان بوده. مقبره استر و مردخای در مرکز شهر همدان، ابتدای خیابان دکتر شریعتی قرار دارد. این مقبره از ابنیه بازمانده از دوره ی ایلخانیان است. بر اساس روایات تاریخی این بقعه آرامگاه استر ملکه خشایارشاه و عموی او مردخای می باشد که در جریان وقایع زمان خود در پیشگیری از قتل عام یهودیان نقش مهمی ایفاء نموده اند و بدین جهت این محل در شمار یکی از زیارتگاه های یهودیان محسوب می گردد.

این بنا از قسمتهای مختلفی مانند: مدخل ورودی، دهلیز، مقبره، ایوان و شاه نشین تشکیل شده است. مصالح ساختمانی بنای این مقبره از سنگ و آجر است و به سبک بناهای اسلامی ساخته شده. از شکل ظاهری و سبک معماری این اثر، چنین بر می آید، که ساختمان فعلی آن در قرن هفتم هجری، بر روی بنایی قدیمی تر که ممکن است متعلق به قبرستانی قدیمی در قرن سوم هجری بوده باشد، بنا شده است.

ورودی این آرامگاه درب کوتاه سنگی است که توسط کلون باز و بسته می شود و به دلیل ارتفاع کوتاه درب، می بایست خمیده وارد آرامگاه شد. این درب از حدود 2500 سال پیش تاکنون باقی مانده است. در ابتدای ورود، دهلیزی در جهت شمالی-جنوبی وجود دارد که طول آن حدود هفت متر و عرض آن نزدیک سه متر است. از وسط این اطاق یک ورودی به حرم تعبیه شده است.

مقبره استر و مردخای

فضای حرم مربع شکل و ابعاد آن 5/3 متر است. در وسط فضای مربع شکل مقبره ها قرار گرفته و دو صندوق منبت کاری شده زیبا این قبور را پوشانده است. در بالای قبر جنوبی، که آن را به استر نسبت می دهند، صندوق منبت کاری عتیقه و نفیسی قرار دارد، که قدیمی تر است و صندوق دوم که بر روی قبر مردخای قرار دارد، بسیار شبیه صندوق اولی است و حدوداً در سال 1300 توسط استاد عنایت الله ابن حضرت قلی تویسرکانی، که یکی از منبت کاران برجسته زمان خود بوده، ساخته شده است.

مقبره استر و مردخای

گنبدی آجری بر فراز این مقبره جای گرفته. صفه یا طاق نمایی به عمق 90 سانتی متر در جنوب و شاه نشین زیبایی در شمال قرار دارد. در شاه نشین شمالی نسخه ای از کتاب مقدس و آسمانی یهود یعنی تورات که بر پوست آهو نوشته شده و قدمت بالایی دارد در محفظه مخصوص استوانه شکل قرار دارد و تزئینات و پارچه ها و چراغ های گوناگون دیوارهای این شاه نشین را تزئین کرده است. دیوارهای داخلی بنا را کتیبه های کوچک و بزرگ سنگی و گچبری هایی به خط عبری در بر گرفته است.

این مکان همه ساله پذیرای زائرین کلیمی و بازدید کنندگان زیادی از نقاط مختلف ایران و جهان است. زائرین کلیمی همه ساله مراسم مذهبی خویش (جشن پوریم) را در این مکان اجرا می کنند. در فرهنگ لغت پارسی واژه پوریم از ریشه پور به معنی قرعه آورده شده است. این مراسم در اواخر اسفند و اوایل فروردین ماه (13 تا 15 آدار، طبق گاه شمار کلیمیان) در سالروز بزرگداشت نجات کلیمیان از قتل عام، توسط توس استر ملکه خشایارشاه (445-486 ه.ق) و عموی وی مردخای، انجام می شود. مراسم بزرگداشت با دعا و نیایش، گرفتن روزه، مراسم افطار و خواندن طومار مگیلا آغاز و طی روزهای 14 و 15 آدار با دادن هدایا، دید و بازدید و بزم و شادمانی ادامه می یابد.

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}903{/gallery}
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید