مقبره ابولولو کاشان

مقبره ابولولو یا مقبره فیروزان؛ بنایی است در شهرستان کاشان استان اصفهان، که برخی شیعیان معتقدند مدفن ابولولو، قاتل عمر بن خطاب است. بنا بر نقل متون شیعی ابولولو پس از قتل عمر به اعجاز و با عنایت امیرالمومنین حضرت علی علیه السلام به کاشان آمده و در همان شهر بدرود حیات گفته، مدفون گردیده است.

ابولولو که نام اصلی آن بابا شجاع الدین پیروز نهاوندی (فیروز نهاوندی) می باشد، نمادی از مقاومت ایرانیان در برابر ظلم مهاجمان عرب در قرن هفتم میلادی است. برخی ابولولو را یکی از بزرگان شیعه و صوفی گری می دانند. در واقع آرامگاه ابولولو، آرامگاه سربازی است که برای نجات ایران با اعراب مهاجم جنگید, اسیر شد اما تسلیم نشد و نهایتا خلیفه اعراب را در مدینه به قتل رسانید. آنگونه که در کتاب (تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی) گفته شده، فیروز یا ابولولو یکی از ایرانیان در دوره اولیه ورود اعراب به ایران بوده است.... گویا فیروز دختری با نام مروارید داشته است و از آنجا که در زبان عربی به مروارید لولو می گویند به فیروز نهاوندی، ابولولو یا پدر مروارید گفته می شد.... عبید الله پسر عمر، پس از قتل پدرش، فیروز و دخترش مروارید و هرمزان سردار معروف ایرانی و یک مسیحی ایرانی بنام حفینه را به قتل رسانید.

اما از نگاه تاریخی انگیزه ابولولو برای قتل عمر چه بوده؟ در کتاب طریق الارشاد آمده است: "ابولولو به عمر نوشت: جزای کسی که عصیان مولایش کند و ملک مولایش را غصب کند و همسر مولایش را بزند چیست؟ پس عمر نوشت: بدرستی که قتل چنین کسی واجب است. وقتی ابولولو مواجه با او شد تا او را به هلاکت برساند به او فرمود: چرا عصیان مولا امیرالمومنین (علیه السلام) کردی. آنگاه ضربه هایی پی در پی به پیکر نحس عمر وارد کرد و او را لعن نمود. برای فضل ابولولو نیز همین قدر کافی است که، نفرین حضرت زهرا (سلام الله علیها) به عمر در موقعی که ورقه فدک را پاره نمود، به دست ابولولو اجرا شد. (طریق الارشاد ص 456)."

نکته تأمل برانگیز دیگر در بخشی از کتاب ارشاد القلوب دیلمی نهفته است، جایی که آمده: "مولا امیرالمومنین (علیه السلام) به عمر فرمود: سیقتلک ابولولو توفیقاً یدخل به و الله الجنان علی الرغم منک. خواهد کشت تو را ابولولو در حالی که این توفیق را خداوند تبارک و تعالی به او داده. به خدا قسم وارد بهشت خواهد شد بر خلاف میل تو. (ارشاد القلوب دیلمی ج 2 ص 285)."

به لحاظ موقعیت، مقبره ابولولو در جاده فین- خیابان مزار ابولولو، واقع شده است. قدیمی ترین کتیبه موجود در بنا بر کاشی کاری روی مرقد و مورخ 777 است. کتیبه ای دیگر بر بالای در بقعه مربوط به تعمیرات بنا در سال 1210 است. یک سنگ مزار سیاه رنگ، در غرفه سوی شرقی ایوان اصلی، تاریخ 946 دارد. از بانی این بنا اطلاعی در دست نیست. کتیبه موجود در بنا حاکی از تعمیر بقعه به امر نواب حسینقلی خان و به دست یوسف نوری است. این بنا را یک بار نیز محمد حسین خان رخت دار، حاکم کاشان، مرمت کرده است.

مقبره فیروزان یا آرامگاه ابولولو؛ شامل یک حیاط، یک ورودیه، یک گنبد مخروطی با کاشیکاری فیروزه ای و سقف های نقاشی شده است. براساس منابع، این بنا یک بار در دوره فتحعلی شاه قاجار و بار دیگر در زمان ناصرالدین شاه مرمت شده است. در دوره معاصر، کاشی کاری گنبد بقعه را اداره باستان شناسی تعیمر و بازسازی کرده است. ورودی اصلی بنا از ضلع شمالی صحن وبر محور قبله بوده است. در سالهای اخیر، با تخریب یکی از حجره های ضلع غربی صحن، ورودی جدیدی با سردر مرتفع برای آن ساخته اند. در همین زمان، صحن از سوی شمال توسعه یافته و برجای تعدادی از حجره های جبهه شرقی صحن، یک آشپزخانه و فضاهای خدماتی دیگر ساخته اند.

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}801{/gallery}
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید