مقبره شیخ جبراییل

مقبره شیخ جبراییل یا مقبره سید امین‌ الدین جبراییل و یا مقبره کلخوران، آرامگاه پدر شیخ صفی‌ الدین اسحق اردبیلی جد سلاطین صفوی است که در روستای کلخوران در سه کیلومتری اردبیل واقع شده‌است. روستای کلخوران نیز گاه به نام این مقبره کلخوران شیخ خوانده می‌شود. بنای مقبره مربوط به اوایل قرن دهم هجری قمری است.

این بنا در محوطه مشجری به ابعاد ۱۵۰ در ۲۰۰ متر قرار دارد که مقبره سید امین‌الدین جبراییل به صورت یک هشت ضلعی در وسط باغ قرار گرفته‌است. قسمتی از نمای پاکار بنا از سنگ‌های منتظم ساخته شده که روی آنها دیوارهای جانبی مقبره از آجر بنا شده‌است. بیرون مقبره با تزیینات کاشی به صورت تلفیقی کار شده‌است. سقف این مقبره مسطح است که در وسط آن گنبد آجری به نسبت بزرگی قرار دارد. در ورودی مقبره یک ایوان قرار گرفته که دارای تذهیب کاشی است. در دو طرف در ورودی نقش یک شیر و یک پلنگ کشیده شده‌ که با زنجیر به یکدیگر بسته شده‌اند. سبک نقاشی مربوط به دوره صفوی است. در داخل رواق مقبره گچبری و مقرنس‌کاری بسیار ظریف و زیبایی کار شده‌است. در دو طرف رواق دو خواجه‌نشین ساخته شده که به اتاق‌های کوچکی منتهی می‌شوند. از وجود اتاق‌ها برای بیتوته زائرین مقبره استفاده می‌شده‌.

سقف رواق دارای گچبری است. این گچبری‌ها با رنگهای طلایی و آبی دارای اسلیمی‌های زیبا و گل‌های شاه‌عباسی است که حاکی از آرامش و معنویت محیط و فضای آرامگاه است. دیوارهای کناری رواق دارای کاشیکاری معرق است و در برخی قسمت‌ها کاشی‌های اصیل هشت ضلعی کار شده‌است. درب ورودی مقبره از چوب جنگلی ساخته شده که روی آن اشکالی به شکل لوزی و هشت ضلعی نقش بسته‌است. آثار هنری از جمله کنده کاری و منبت بر روی این در مشاهده می‌شود. در وسط رواق، مقبره صندوق چوبی و ساده سید امین‌الدین جبراییل قرار گرفته که ابعاد آن ۵/۱ در ۲ در ۳ متر است. بنا بر گفته جهانگردان، در دوره صفوی این مقبره دارای فرش‌های زیبا و پرده‌های نفیس بوده که اکنون اثری از آنها باقی نیست. روی ازاره بیرونی دیوارهای جانبی مقبره آیاتی از قرآن به صورن گچبری نقش بسته که از اهمیت هنری شایان توجهی برخوردار است. در دو طرف شاه‌نشین جنوبی بقعه، دو اتاق شش ضلعی قرار دارد که دارای سقف مقرنس زیبا و ظریفی است که کتیبه‌ای بر روی در چوبی آن حکاکی شده‌است.

گنبد این مقبره، دوپوش است كه پوشش زیرین با كاسه كاری های و مقرنس های گچی بسیار زیبا مزین گشته و به شیوه دوران صفویه رنگ آمیزی و نقاشی شده این مقرنس كاری ها احتمالاً در زمان شاه عباس اول دوباره تعمیر شده است.

ایوان جلو بنا به عرض ۳.۵ متر و طول ۴.۵ متر در سمت شمال بنا واقع شده و به اندازه ۷۰ سانتی متر (سه پله سنگی) از كف حیاط مقبره بلندتر است و در دو طرف در ورودی مشرف به رواق دو طاق‌نما از كاشی‌های معرق سالم باقی مانده است و قسمتهای پایین دیوارهای آنها دارای كاشیكاری نفیسی است كه وسط آنها گلدانهایی با گلهای كاشی‌كاری شده خودنمایی می‌كند و دارای در نقره‌ای گرانبهایی بوده كه متأسفانه باقی نمانده و اكنون به جای آن در چوبی ساده‌ای كار گذاشته‌اند.

رواق به طول ۶.۸۵ متر و عرض ۴.۱۵ متر، و دارای گچبریهای كنده كاری شده است. بنابه اظهار باستان شناسان، در دو نوع خود بی شك منحصر به فرد بوده است. این رواق دارای در چوبی است كه از چوب گردو ساخته شده و كنده كاری شده و به داخل مقبره اصلی باز می شود.

در هر گوشه بنای اصلی مقبره، حجراتی مخصوص سكونت كسانی كه به زیارت مرقد شیخ از اكثر نقاط مختلف ایران، برای زیارت می آمدند بنا شده و یكی از این حجرات دارای ساختمانی بسیار مهم است كه در سقف آن از نوع گچبریهای كنده كاری شده دیده می شود. نقوش آن قرمز متمایل به قهوه ای است. كف آن تقریباً مربع شكل بوده و دارای دیواره‌هایی است كه به طرز زیبایی كاشی كاری گردیده و در اطراف این قسمت‌ها، اشعاری به خط نستعلیق نوشته شده كه بعضی از آنها خواناست.

برای مشاهده تصاویر بیشتر و همچنین مدارک فنی مقبره شیخ جبراییل (شامل: پلان ها، برش ها، مقطع ها و پرسپکتیو) به بخش گالری تصاویر این مطلب، در ادامه صفحه مراجعه نمایید.

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}445{/gallery}
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید