مقبره باغ گنبد سبز

مقبره باغ گنبد سبز در شرق شهرستان قم، خیابان انقلاب، مجاورت گلزار شهدا و در محلی که به دروازه‌ کاشان معروف است، قرار گرفته است. این مقبره از جمله عماراتی است که به دلیل اصول معماری انجام شده در آن، از ارزش و اهمیت ویژه‌ای در بین باستان‌شناسان و کارشناسان معماری برخوردار است.

مجموعه‌ تاریخی مقبره باغ گنبد سبز به نام‌های دیگری همچون مقابر دروازه کاشان، برج آرامگاهی گنبد سبز و مقابر باغ گنبد سبز، نیز مشهور است. این مجموعه شامل سه گنبدخانه تاریخی می باشد. گنبدخانه جنوبی مقبره خواجه اصیل الدین، شیخ الاسام و قاضی القضات است که در نیمه دوم قرن هشتم قمری وفات یافت. در ضمن، خواجه علی اصیل فرزندش نیز اینجا دفن است.کسی که نخستین امیرخاندان علی صفی می باشد. گنبدخانه میانی، مقبره خواجه جمال الدین علی و فرزندش و برادرانش می باشد. در مورد گنبدخانه شمالی نیز اطلاعات دقیقی در دست نیست. برخی گفته اند که اینجا نیز مقبره خاندان علی صفی می باشد.

بانی گنبدخانه جنوبی، علی ابن المعالی بن علی صفی دومین امیر خاندان علی صفی بوده و آن را بر مزار عموی خود، خواجه اصیل الدین ساخته است. گنبدخانه شمالی نیز احتمالا به فرمان سلطان حسن بیک آق قویونلو ساخته شده است. در مورد سازندگان گنبد میانی، اطلاعاتی دردست نیست.

مشخصا به نظر می رسد که سه گنبدخانه از نظر معماری و تزیینات شباهت زیادی به یکدیگر دارند و همین موجب می شود که آنها را متعلق به یک دوره یا دوره های نزدیک هم بدانند. و به نظر می رسد این بنا مربوط به قرن هشتم یا نهم قمری می باشد.

محرابی در گنبدخانه جنوبی قرار دارد که گچ بری زیبایی در آن به کاربرده شده است. تصویر این محراب در کتاب سیری در هنر ایران چاپ شده است.

دو قرن پیش، گنبددوپوش بنا (جنوبی) فروریخت و بسیاری از گچ بری ها و کتیبه ها تخریب شدند اما اکثر قسمت های بنا سالم مانده است. در دهه های اخیر سازمان حفاظت از آثار باستانی، یک گنبد ساده آجری به شکل عرقچین بر فراز آن ساخته است. مقطع افقی بنا در داخل هشت ضلعی و در خارج دوازده ضلعی است. بنا چهار ورودی داشته که هم اکنون سه ورودی آن را بسته اند. در مورد گنبدخانه میانی، که از خارج دوازده ترک و از داخل هشت ترک دارد، نیز 4 ورودی گزارش شده که باز هم امروزه، سه ورودی آن مسدود است. گنبدخانه شمالی نیزاز داخل و خارج هشت ترک دارد. در گذشته از هر وجه، دری به خارج گشوده می شده است و امروزه همگی به غیر از یکی بسته می باشد. بیشتر فضاهای کلیه گنبدخانه ها دارای گچ بری و تزیینات زیبا می باشند.(منابع: الف-1) این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۱۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

برای مشاهده تصاویر بیشتر و همچنین مدارک فنی مقبره باغ گنبد سبز (شامل: پلان ها، برش ها، مقطع ها و پرسپکتیو) به بخش گالری تصاویر این مطلب، در ادامه صفحه مراجعه نمایید.

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}1397{/gallery}
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید