امامزاده علی بن جعفر قم

امامزاده علی بن جعفر قم در میدان گلزار شهدا، خیابان انقلاب این شهر قرار گرفته است. قدیمی ترین کتیبه بنا بر دیوار شرقی داخل مقبره است. در این قسمت، یک کتیبه گچبری به تاریخ ۷۰۰ است. در قسمت های مختلف، کاشی های زیبا و نفیسی وجود داشته که هم اکنون در موزه های داخل و خارج کشور نگهداری می شود.

در این مقبره، دو امامزاده مدفون اند که در لوح روی مرقد، علی العریضی بن امام جعفر صادق(ع) و محمد بن امام موسی کاظم(ع) معرفی شده اند. البته فیض قمی این دو نفر را علی بن حسن العلوی بن عیسی بن محمدبن علی بن جعفر العریضی و محمدبن موسی بن اسحق بن ابراهیم العسکر بن موسی ابی السبحه بن ابراهیم المرتضی بن امام موسی کاظم(ع) دانسته است. او می افزاید که علی عریضی از محدثان بزرگ بوده و محضر پنج امام را درک کرده است و اینکه علی عریضی به قم نیامده و در نزدیکی مدینه دفن شده است. براساس کتیبه ها، بانی بقعه، عطاءالملک میرمحمدحسینی بوده است که در زمان الجایتو به خدمت سلطانی درآمده و در دوره ابوسعید به ریاست دیوان مظالم برگزیده شده است. ایوان مقبره از آثار فتحعلی شاه قاجار است و بانی کاشی کاری آن، سید محمد معروف به میرزا بزرگ، بوده است. محراب نفیس کاشی کاری بقعه نیز کار یوسف بن علی بن ابی طاهر می باشد.

فیض قمی درباره وجه تسمیه امامزاده علی بن جعفر قم به باب بهشت آورده که بهشت ماده تاریخ ساخت این بنا و نشان دهنده تاریخ ۷۰۷ است و کاشیکاری ضلع جنوبی آن با نقش محراب در سال ۷۱۲ طراحی شده است و ماده تاریخ باب بهشت را برای آن ساخته اند. او از کتیبه بنا چنین نتیجه می گیرد که این مقبره در قرن هشتم هجری قمری تجدید عمارت شده و پیش از آن، بنایی دیگر وجود داشته است. این امر موید این نظر است که بقعه اولیه را در سال ۴۵۳ با ماده تاریخ جنت، ساخته اند و می رساند که احتمالا ماده تاریخ های بنای اولیه و جدید به ترتیب جنت و بهشت بوده است.

کاشی‌های نفیس بقعه و محراب آن یک بار در سال‌های ۱۳۲۸ تا ۱۳۳۰ و بار دیگر در سال ۱۳۳۶ به سرقت رفت و کاشی‌های ربوده شده اکنون در موزه های خارج از کشور نگهداری می شود. پس از سرقت سال ۱۳۳۶ که در آن یکی از خدام امامزاده علی بن جعفر قم کشته شد، کاشی‌های بقعه جمع آوری و به موزه آستانه قم و موزه ملی ایران و چند موزه دیگر منتقل شد.

صحن شمالی بقعه را عباس کریم خانی، هم زمان با مرمت و تزیین بقعه در نیمه قرن چهاردهم هجری قمری، احداث کرد و در ضلع شرقی این صحن، تالاری با ستون های سنگی و بدنه ی کاشی کاری ساخت که امروزه مدفن اوست. پس از آن، در مدتی کوتاه، حجره های متعددی در این محوطه و زمین مجاور آن ساخته شد و بدین ترتیب، ضلع شرقی این صحن را مقابر خانوادگی اشغال کرد و باغچه ضلع شرقی آن به صورت دو صحن درآمد. چهارمین صحن بقعه در دهه های اخیر شکل گرفته است.(منبع: الف-۱) این بنا در تاریخ ۱۵ آذر ۱۳۱۴ با شماره ثبت ۲۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

برای مشاهده تصاویر بیشتر و همچنین مدارک فنی امامزاده علی بن جعفر قم (شامل: پلان ها، برش ها، مقطع ها و پرسپکتیو) به بخش گالری تصاویر این مطلب، در ادامه صفحه مراجعه نمایید.

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}1386{/gallery}
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید