بقعه شیخ زاهد گیلانی

بقعه شیخ زاهد گیلانی در روستای شیخانور لاهیجان استان گیلان قرار گرفته است.

مزار شیخ زاهد صندوق چوبی کنده کاری شده‌ای داشته که بر طبق آن، شیخ در سال ۷۱۱ وفات یافته است. این بنا آرامگاه شیخ تاج الدین ابراهیم معروف به شیخ زاهد گیلانی، مرشد و پدرزن شیخ صفی الدین اردبیلی است. شیخ زاهد در سال ۶۱۵ در سیاوه رود گیلان متولد شد.

مزار او که با ضریحی چوبی احاطه شده، در اتاق غربی مقبره واقع است. مزار دیگری با پوشش کاشی در جوار این ضریح واقع شده که درباره هویت صاحب آن اختلاف نظر وجود دارد. عده ای او را غلام شیخ و برخی دیگر یکی از دختران تیمور دانسته اند. علاوه بر این، مزار دیگری در میانه گنبدخانه هست که براساس کتیبه روی صندوق آن، متعلق به سید رضی بن مهدی حسینی باشکجانی، متوفا به سال ۸۳۴ است. این بقعه از آثار سلطان حیدر صفوی است. درهای چوبی بقعه را استاد احمد ویادگار درودگر ساخته اند که یکی از آنها را سید رضی وقف بقعه کرده است.

منوچهر ستوده در کتاب از آستارا تا استارباد، این مقبره را بنایی بسیار ساده توصیف می کند که صندوقی  مشبک در میانه وایوانی گلی در سوی غربی دارد. در منابع آمده است که شاه عباس اول این بنا را تعمیر یا بازسازی کرده و در نیمه دوم قرن سیزدهم هجری قمری، امین دیوان بار دیگر آن را تعمیر اساسی کرده است. یوسف نمین در و آقا حریری استارایی در مقالات خود معتقدند که مقبره شیخ زاهد در حلیه کران تالش شمالی در جمهوری آذربایجان قرار دارد. یوسفی نمین می نویسد که بنای معروف به مقبره شیخ زاهد در لاهیجان مدفن شهاب الدین علی، از نوادگان شیخ است و آقا حریری آستارایی این مکان را بنای یادبودی برای شیخ زاهد می داند.

چنان که گذشت، احتمالا بنای بقعه از اثار اواخر قرن نهم هجری قمری است و در دوره های بعد مرمت و بازسازی شده است. صندوق مرقد شیخ بر اثر حریق از میان رفته است. با توجه به آنکه صندوق دیگری در همین بنا از هرگونه آسیبی مصون مانده است، احتمال دارد که صندوق مزار شیخ و در بقعه به سرقت رفته باشد. این بنا را در سال ۱۳۵۱ شمسی سازمان ملی حفاظت آثار باستانی مرمت کرده است.(منبع: الف-۱) این اثر در تاریخ ۵ دی ۱۳۴۷ با شماره ثبت ۸۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

برای مشاهده تصاویر بیشتر و همچنین مدارک فنی بقعه شیخ زاهد گیلانی (شامل: پلان ها، برش ها، مقطع ها و پرسپکتیو) به بخش گالری تصاویر این مطلب، در ادامه صفحه مراجعه نمایید.

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}1365{/gallery}
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید