مقبره شیخ حیدر

 مقبره شیخ حیدر در خیابان باهنر شمالی، مشکین شهر استان اردبیل قرار دارد. این بنا به عنوان مدفن شیخ حیدر، پدر شاه اسماعیل صفوی، معروف است.

شیخ حیدر در سال ۸۶۰، پس از شهادت پدرش، شیخ جنید، جانشین او گردید و پس از آنکه در جنگی کشته شد، مریدانش محرمانه او را به خاک سپردند. شیخ حیدر حاکم و والی شرع منطقه خیو و از اعقاب امام جعفر صادق(ع) بوده است. معروف است که شاه اسماعیل صفوی در سال ۹۱۵ جنازه شیخ حیدر را با خود به اردبیل برد و در جوار آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی دفن کرد. دونالد ویلبر تاریخ احداث بنا را در حدود ۷۳۱ تعیین کرده و خصوصیات ساختمانی آن را، از قبیل نوع کاشی و استفاده از سنگ تراش، در مقایسه با دیگر ابنیه تاریخی و همچنین جزئیات تزیینی مخصوص بنا را موید این نظر دانسته است. او بر این نظر است که گنبدی چادر شکل (رک) بر فراز بنا قرار داشته است. بنابراین، با توجه به سنجش‌های سبک شناختی معماری و مقایسه با دیگر ابنیه تاریخی، احتمال داده اند که این بنا از آثار قرن هشتم هجری قمری باشد. این درحالی است که شیخ حیدر در ربع چهارم قرن نهم هجری قمری به شهادت رسیده است. بنابراین به نظر می رسد که این بنا پیش از وفات شیخ وجود داشته و برای مقبره او ساخته نشده باشد. می توان گفت که این بنا در قرن هشتم هجری قمری ساخته و در دوره صفویان پرداخت و تزیین شده است.

بدنه خارجی بنا به صورت برجی استوانه ای شکل است که با کلمه الله، که به صورت مکرر با کاشی فیروزه ای در متن آجر نوشته شده، تزیین گردیده است. داخل مقبره شیخ حیدر دوازده وجهی است و دیوارهای جانبی آن قبلا گچ بری داشته که به مرور زمان از بین رفته است. امروزه گنبد و قرنیز بنا فروریخته و کاشی کاری قسمت بالای آن آسیب دیده است. ورودی برج با سردری بلند و قاب سازی چشم گیر در سوی شمال قرار دارد. نظیر این قاب سازی در سه جانب دیگر برج نیز تکرار شده است. در داخل هر یک از این قاب‌ها، یک پنجره هست. بدین ترتیب، دو محور عمود بر هم در طرح معاری این برج قابل تشخیص است. این مقبره را اهالی محل در دوره معاصر پیش تعمیر کردند که متاسفانه در این تعمیر قسمت عمده کاشی‌ها و تزیینات آن از بین رفت. در دهه اخیر، محوطه بنا، که قبرستانی متروک بوده، محوطه سازی و درخت کاری شده است. (منبع: الف-۱) ارتفاع برج مقبره شیخ حیدر ۱۸/۵ متر و قطر آن ۱۰٫۵ متر می باشد. این اثر در تاریخ ۱۸ تیر ۱۳۱۱ با شماره ۱۸۴ در فهرست ملی ایران به ثبت رسید.

برای مشاهده تصاویر بیشتر و همچنین مدارک فنی مقبره شیخ حیدر (شامل: پلان ها، برش ها، مقطع ها و پرسپکتیو) به بخش گالری تصاویر این مطلب، در ادامه صفحه مراجعه نمایید.

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}1362{/gallery}
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید