رنگ شناسی در معماری و نقش رنگ در دکوراسیون داخلی

رنگ ها روح دارند و زنده اند، رنگ ها کلمه اند و از نهان سبز جنگل ها، از راز آبی آسمان و دریاها، از شفافیت و زلالی قطرات باران و از روح آدمی و دنیای پر رمز و راز انسان سخن می گویند. رنگ زندگی است زیرا جهان بدون رنگ برایمان مرده جلوه می کند.

گوته در مورد هماهنگی و کلیت رنگ چنین می نویسد: "وقتی چشم رنگی را می بیند، بلافاصله فعالیتش را شروع می کند و عملکردش چنان است که به شکلی ناخود آگاه و اجتناب ناپذیر، رنگ دیگری ایجاد می کند که با پیوستن به حلقه رنگ ها، ترتیب حلقه رنگ را کامل می کند و این تاثیر متقابل، احساسی از غنای رنگ به انسان می بخشد. مقصود از هماهنگی رنگ، هنر وسعت دادن به درون مایه ها و مضامینی از تناسبات اصولی رنگ است که می تواند به عنوان پایه ای برای آفرینش هنری به خدمت گرفته شود."

اما یکی از ملاحظات روانشناختی رنگ که در کاربرد هنری رنگ اهمیت دارد، بررسی تأثیر متقابل رنگ ها است. جلوه یا اثر هر رنگ در جوار رنگ دیگر تغییر می کند هر رنگ نسبت به دیگری میزان تیرگی یا روشنی ذاتی اش را می نمایاند. معکوس کردن این ترتیب طبیعی، ناسازگاری رنگی به بار می آورد. شاید به نظر عجیب برسد که در حوزه حس بصری، حتی می توان دمای رنگ را نیز تشخیص داد.

به عنوان مثال: تجربه نشان داده است که بین دو آتلیه که یکی با رنگ سبز-آبی و دیگری با قرمز-نارنجی رنگ شده باشد، ۵ تا ۷ درجه اختلاف دما از طریق ذهنی احساس می شود. به عبارت دیگر، کسانی که در آتلیه سبز هستند، در ۱۵ درجه سانتیگراد احساس سرما می کردند، اما در اتاقی که با رنگ قرمز-نارنجی رنگ شده بود تا ۱۳-۱۱ درجه سانتی گراد نیز احساس سرما نمی کردند. حقیقت این است که رنگ آبی-سبز جریان خون را کند و رنگ قرمز نارنجی همانند داروی محرکی است که باعث حالت هیجانی و تسریع جریان خون در بدن می گردد.

از حالت کنتراست سرد و گرم نیز می توان برای ایجاد اثرات ذهنی فوق العاده زیبا استفاده کرد. مناظری که فاصله اشیاء در آن زیاد است، همیشه از لحاظ رنگ سردتر به نظر می رسند، زیرا که در عمق هوا قرار دارند. پس کنتراست سرد و گرم وسیله مهمی است که اثرات پرسپکتیو و حجمی را نشان می دهد.

علاوه بر رنگ ها، شکل ها نیز دارای خصوصیت گویا ومعنی دار نظام زیباشناختی خود هستند. در طراحی، این کیفیت های معنی دار شکل و رنگ می بایست با یکدیگر مطابقت داده شوند، یعنی شکل و رنگ در معنی دار بودن و مفهوم خود یکدیگر را تایید و اثبات نمایند. سه شکل اصلی مربع، مثلث و دایره نیز مانند سه رنگ اصلی قرمز، زرد و آبی دارای خصوصیات مفهومی و بیانی مشخص هستند. مربع، نمایانگر ماده، وزن و حدود مشخص است وحسی از کشش و امتداد و تجربه حرکت را القاء می کند. مربع با رنگ قرمز منطبق است و وزن حجم قرمز با شکل سنگین و ساکن مربع مطابقت دارد. مثلث با زوایای حاد و تند، تاثیر ستیزه جویی، پرخاش و تهاجم را ایجاد می کند. مثلث سمبل تفکر است و حالت وخصوصیت بی وزن آن با زرد روشن هماهنگی دارد. دایره بر عکس مربع، احساسات را ملایم و معتدل می کند و حس آرامش و حرکت آرام و آهسته را القاء می نماید. دایره سمبل روح است که در درون خود همواره در حال حرکت است. تطابق و تناسب هر رنگ با شکل مربوط به خود مستلزم همانندی و توازن است. اگر رنگ ها و شکل ها در بیان مفاهیم و حالات توافق داشته باشند، تاثیرات آن دو چندان خواهد بود.

با رنگ های زنده بیشتر آشنا شویم

رنگ های زنده همواره رنگ هایی دوست داشتنی هستند. این رنگ ها به نحوی اغراق آمیز جاذب نگاه و توجه بیننده هستند و هرگز از نظر بیننده دور نمی مانند. رنگ های زنده ای که انرژی و هیجان در فضا می پراکنند و برای افرادی که دوست دارند هر روز صبح در فضایی پر انرژی و سرزنده چشم بگشایند و روزشان را با هیجان و سرزندگی آغاز کنند ایده آل هستند .از آنجا که اغلب ما بیشتر با رنگ های خاموش و خنثی در محیط زندگی مأنوس هستیم به کارگیری این رنگ ها نیازمند جسارت است. اما چنانچه این رنگ ها را در ترکیبی مناسب به کار گیرید این جسارت بی پاداش نخواهد ماند و نتیجه فضایی درخشان، زیبا و فوق العاده جذاب خواهد بود. پیش از انتخاب چنین پالت رنگی برای فضای منزلتان به سلیقه خود نیز توجه کنید زیرا برای بسیاری از مردم زندگی در چنین فضاهای رنگینی برای مدت طولانی ممکن است آزار دهنده باشد. یکی از روش های ارزیابی سلیقه واقعی شما در انتخاب رنگ دقت در کمد لباس های شماست. اگر لباس های کمد شما از رنگ های بـژ، کرم، قهوه ای و سیاه و سفید است و یا از سایر رنگ های خنثی و ملایم تشکیل شده است در فکر استفاده از رنگ های زنده در فضای منزلتان نباشید. چون خیلی زود از آنها خسته می شوید اما اگر در میان لباس هایتان رنگ های شادی مثل قرمز، نارنجی و بنفش زیاد به چشم می خورند احتمالا از زندگی در فضایی با دکوراسیون برگرفته از رنگ های زنده لذت خواهید برد . از نگاه طراحان دکوراسیون داخلی، رنگ های زنده دارای ویژگی های فوق العاده ای هستند که می تواند ویژگی های حاکم بر یک فضا را تنها با چند قوطی رنگ تغییر دهد. پس از آن که از تمایل و علاقه خود نسبت به این پالت رنگی مطمئن شدید نوبت به انتخاب رنگ های خاصی می رسد که در این گروه می پسندید. هنگام انتخاب پالت رنگ های زنده باید به خاطر داشته باشید که انتخاب این گروه به معنی به کارگیری این رنگ ها در سطوح بزرگ مثل دیوارهاست که بلافاصله کاراکتر و حالت یک اتاق را دستخوش تغییری چشمگیر می سازد و نه به معنی استفاده از یک کاناپه قرمز یا قفسه سبز در گوشه ای از یک اتاق، بلکه احاطه شدن در فضایی آکنده از رنگ های زنده و شاد در کلیه جوانب یک اتاق است.

رنگ شناسی در معماری و نقش رنگ در دکوراسیون داخلی

رنگ شناسی در معماری و نقش رنگ در دکوراسیون داخلی

رنگ شناسی در معماری و نقش رنگ در دکوراسیون داخلی

آیا تا به حال برایتان پیش آمده که بخواهید تغییری در اندازه ی اتاقتان بدهید، اما به دلیل اینکه ایجاد دگرگونی مستلزم انجام کارهای ساختمانی است، از این کار صرف نظر کرده باشید؟ پیشنهاد می کنیم دست نگه دارید و به جای انجام دادن کارهای ساختمانی و حذف و اضافه کردن دیوارها، به یک نقاش مراجعه کنید و با تغییر رنگ اتاق، اندازه آن را تغییر دهید. در حالت کلی، اگر تمایل دارید که چهار دیواری اتاق به نظر نزدیک بیاید و دیوارهای اتاق خودی نشان بدهند، آنها را با رنگ تیره رنگ آمیزی نمایید و اگر ترجیح می دهید اتاقتان وسیعتر و دلباز و بزرگ به نظر آید از رنگهای روشن استفاده کنید. اگر اتاقی مستطیل شکل دارید و می خواهید مربع به نظر رسد، دیوارهای کم عرض انتهای اتاق را با رنگ تیره و بلندترین دیوار را با رنگی روشن رنگ آمیزی نمایید. این عمل باعث می شود که دیوارهای عقبی به سمت جلو آمده، اتاق متناسب به نظر برسد. اگر تصمیم دارید که اتاقی دنج ایجاد کنید، از رنگهای گرم تیره استفاده نمایید. این رنگها سبب می شوند که محیط گرم جلوه کند و تیرگی رنگ موجب می شود اتاق محصور و صمیمی به نظر بیاید. برای داشتن اتاقی وسیع و بزرگ، رنگ سفید و رنگ های روشن مانند آن) بهترین انتخاب است، زیرا هر چه رنگ روشن تر باشد تاثیر و بازخورد نور را دو چندان کرده، در نتیجه فضا بزرگتر به چشم می آید. تغییر دادن رنگ سقف به رنگ تیره نیز باعث می شود که سقف کوتاهتر و پایینتر دیده شود. بنابراین، تنها کافی است دست به کار شوید و از معجزه ی رنگها لذت ببرید.

در مورد فضای خانه، چنانچه فضای منزل تان را با رنگ های عسلی و طلایی رنگ آمیزی نمایید، متوجه می شوید که چقدر اتاق های خانه دلباز و روشن می شوند. منزل شما با استفاده از رنگ مایه های طلایی، زرد، شکلاتی و قهوه ای کم رنگ، درخشش خاصی پیدا می کند و اتاق هایتان جلوه ای حقیقی به خود می گیرند؛ همانند این که تابش نور خورشید سراسر روز در خانه ی شما گسترده باشد. طیف های مختلف از رنگ طلایی ، رنگ هایی سرد و گرم را شامل می شوند که همه جزء رنگ مایه های طبیعی اند و در کنار قهوه ای بسیار هماهنگی خوبی دارند. مبلمان راحتی، پرده ها، فرش ها، همین طور کوسن ها، در اتاقی با ترکیب رنگ طلایی و قهوه ای بسیار شکیل اند، به خصوص اگر آن ها را با مخمل اعلا تلفیق نمایید تا تأثیر گذاری شان بیش تر شود. شما با توجه به علاقه مندی خود می توانید از سایه های طلایی گرم شامل رنگ مایه های مسی و کاراملی بهره بگیرید. رنگ های طلایی سرد سایه روشن هایی از بژ یا رنگی شبیه به پوست لیمو عمانی را شامل می شوند که بسیار سنگین و پرجلوه اند. طلایی های سرد وقتی با رنگ هایی مثل فندقی یا عنابی که از خود سایه های قرمز رنگ ساطع می کنند ترکیب شوند، محیطی بی نظیر ایجاد می کنند. رنگ های متالیک یا در اصطلاح ، همان رنگ هایی که از فلزات برگرفته شده اند، همیشه بسیار چشمگیرند و اگر آرایه ها و پوشش های پارچه ای و بافت دار منزل از بین چنین رنگ هایی برگزیده شوند، درخشش آن ها هر روز بر نشاط ساکنان خانه می افزاید. طلایی و نقره ای از برترین رنگ هایی هستند که پایه فلزی دارند. بنابراین رنگی که در هر اتاق استفاده می شود بر روحیه شما و هر شخصی که از آن اتاق استفاده می کند تأثیر می گذارد. در اینجاست که روانشناسی رنگ، نقش اصلی را ایفا می کند.

رنگ شناسی در معماری و نقش رنگ در دکوراسیون داخلی

رنگ عنصر اصلی دکوراسیون

به طور کلی رنگ ها در دو بستر اصلی در دکوراسیون داخلی حضور می یابند:
۱. پوشش های اصلی فضاها شامل دیوارها، کف ها، سقف ها و درها.
۲. لوازم دکوراسیون شامل مبلمان، پرده ها، فرش و...

در مقام مقایسه این دو مورد با هم، به لحاظ نقش دکوراسیونی شان در محیط، پوشش های اصلی فضاها از اهمیت بیشتری برخوردار می باشند زیرا که نسبت به لوازم دکوراسیونی ثابت تر بوده و به گونه ای نقش پس زمینه را برای آن لوازم اجرا می کنند. در میان این پوشش ها، دیوارها به جهت وسعت حضورشان در فضا، جایگاه ویژه ای داشته و میزان تأثیر گذاریشان بر دیگر لوازم دکوراسیونی بسیار چشمگیرتر است. اما اهمیت رنگ فضاهای داخلی و نفوذ آن بر افراد زمانی روشن می شود که به این واقعیت توجه کنیم که تقریبا به طور متوسط دو سوم از وقت خود را در محیط های بسته سپری می کنیم. برای آن که بتوانیم ارتباطی درست میان طبیعت خودمان با دکوراسیون داخلی خانه برقرار کنیم باید یاد بگیریم که ترس از متفاوت بودن با سایرین و خاص بودن را از خود برانیم. اکثر ما به افرادی شرطی تبدیل شده ایم، اغلب خودمان را در محدوده رنگ های معقول، بی روح و خنثی و کمرنگ و بی رمق قرار می دهیم، در حالی که رنگ باید بروز درون ما باشد و بدین ترتیب با انتخاب رنگ های نادرست مانع بروز احساسات و خود واقعی مان می شویم.

اگر می خواهید بدانید کدام رنگ ها بیشتر با توجه به روحیاتتان با هم تناسب دارند، می توانید این سوالات را از خودتان بپرسید:
۱- چه نوع فعالیتی قرار است در این مکان انجام  شود؟
۲- چه نوع رنگ های طبیعی در این مکان وجود دارد؟ به چوب و آجر و سنگ به کار رفته توجه کنید.
۳- به چه مقدار نور احتیاج است؟ آیا این فضا اساسا مکانی روشن است یا تاریک؟
۴- در اینجا مایل به داشتن فضایی گرم یا سرد هستید؟
۵- آیا در پی ایجاد محیطی برانگیزاننده و شاد یا فضایی ساکت و آرام هستید؟
۶- آیا مایلید فضای اتاق بزرگتر یا کوچکتر از اندازه عادی به نظر برسد؟
۷- شکل اصلی اتاق چیست؟ آیا باریک و طویل یا کوتاه و پهن است؟
۸- سقف اتاق بلند است یا کوتاه؟

هنگامی که رنگ های مورد پسندتان را انتخاب کردید با استفاده از مداد رنگی، مداد شمعی، آبرنگ و یا هر وسیله رنگ آمیزی دیگری که دراختیار دارید آنها را در کنار هم، بر روی یک قطعه کاغذ سفید آزمایش کنید. اندازه سطوح رنگی مختلف را تغییر دهید و به آنها کمی سفید برای روشن تر شدن اضافه کنید. به چرخه رنگ مراجعه کنید و با استفاده ازآن رنگ مورد نظرتان را یافته در کنار آن امتحان کنید. به خاطر داشته باشید که رنگ های منتخب شما وقتی بر روی سطح دیوارهای اتاق اجرا شوند تاثیری بسیار قوی تر از نمای آنها بر روی یک قطعه کاغذ خواهند داشت. وقتی به یک ترکیب رنگی رضایت بخش رسیدید توجه داشته باشید که تأثیر نور موجود در محیط و شرایط منزل خود را نیز در نظربگیرید. به عنوان مثال دیوارهای زرد درخشان برای یک خانه آفتاب گیر در منطقه ای با آب و هوای گرم و آفتابی، بسیار زیبا به نظر می رسند؛ اما همین رنگ بر روی دیوارهای یک اتاق شمالی که از نورطبیعی کمی بهره مند است نازیبا و کسل کننده خواهد بود. در چنین اتاقی استفاده از رنگ زرد خردلی نتیجه ای بسیار مناسب تر خواهد داشت. نور چه از نوع طبیعی و چه مصنوعی باشد تأثیرات مختلفی بر رنگ خواهد داشت و آگاهی از این امر هنگام طراحی رنگ یک فضا ضروری است.

ارسال نظر