مسجد جامع قم

نوشته شده توسط محمد صامتی

مسجد جامع قم یا مسجد جامع عتیق پس از مسجد حسن عسگری قدیمی‌ترین مسجدی است که در قم بنا شده. این مسجد، در مرکز شهر قم و در محله لب چال در یابان آذر و نزدیک دروازه ری واقع شده است.

درباره بانی اولیه مسجد جامع قم، اختلاف نظر وجود دارد. در منابع، ابوالصدیم حسین بن علی آدم اشعری و سلطان طغرل دوم و کمال ثابت قمی، وزیر سلطان مسعود سلجوقی، به عنوان بانی اولیه مسجد معرفی شده اند. بانی قسمت هایی از بنای فعلی مسجد فتحعلی شاه قاجار و حسین خان نظام الدوله بوده اند. در کتیبه های مسجد، نام خطاطان، شیخ محمد حسن قمی و محمد رضا شریف قمی و شیخ عباس مصباح زاده دیده می شود. در گلستان هنر، به کتیبه هایی به خط حافظ قنبر شرفی اشاره شده که بر سردر و محراب مسجد قرار داشته است. (در کتاب گنجینه آثار قم آمده‌است که بانی این مسجد و مدرسه روبه روی آن که جانی خان نام دارد سلطان جانی خان پادشاه تاتار ترکستان است و تاریخ بنای آن هم سال ۷۵۵ بوده‌است.)

آندره گودار اصل بنا را از قرن سوم هجری قمری دانسته و نوشته که در حال حاضر قدیمی ترین قسمت مسجد متعلق به دوره سلجوقیان است. گنبدخانه و ایوان جنوبی مسجد در سال‌های ۷۵۲ تا ۷۵۵ ساخته شده است. این مسجد از مجموعه ای از بناهای چند دوره تاریخی است. ایوان شمالی و شبستان های شمالی و شرقی را در دوره فتحعلی شاه قاجار ساخته اند. شبستان جبهه غربی و زیرزمین آن از آثار دوره ناصرالدین شاه قاجار بر می‌گردد. این تزیینات، که به مرور زمان آسیب دیده بود، یک بار در سال ۱۳۶۵ به همت آیت الله فیض و باردیگر در سال ۱۳۷۵ به همت آیت الله بروجردی مرمت شد. (منبع: الف-۱)

اسکلت اصلی گنبد خانه متوازن آن، به نیمه نخست سده ششم ه.ق تعلق دارد. گنبد رفیع مسجد جامع قم یکی از باشکوه‌ترین، شگفت انگیزترین و رفیع‌ترین گنبدهای مساجد ایران است. جای تعجب نیست اگر برای هر بیننده‌ای در مورد چگونگی ساخت این گنبد جای سؤالی وجود داشته باشد. برای ساخت این مسجد بزرگ و گنبد آن که حدود ۶۰۰۰ متر مربع وسعت دارد، حتی یک شاخه آهن نیز به کار نرفته و با گذشت سالیان سال از ساخت آن همچنان پابرجا و استوار مانده‌است. این مسجد دارای مقصوره و گنبدی باستانی و ایوانی قدیمی با دو گوشواره و سه شبستان و زیرزمین و ایوان و صحن و سردر ورودی است.

برای مشاهده تصاویر بیشتر و همچنین مدارک فنی مسجد جامع قم (شامل: پلان ها، برش ها، مقطع ها و پرسپکتیو) به بخش گالری تصاویر این مطلب، در ادامه صفحه مراجعه نمایید.

مشاهده 269 مرتبه

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}1349{/gallery}
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید