مسجد جامع قم

مسجد جامع قم یا مسجد جامع عتیق پس از مسجد حسن عسگری قدیمی‌ترین مسجدی است که در قم بنا شده. این مسجد، در مرکز شهر قم و در محله لب چال در یابان آذر و نزدیک دروازه ری واقع شده است.

درباره بانی اولیه مسجد جامع قم، اختلاف نظر وجود دارد. در منابع، ابوالصدیم حسین بن علی آدم اشعری و سلطان طغرل دوم و کمال ثابت قمی، وزیر سلطان مسعود سلجوقی، به عنوان بانی اولیه مسجد معرفی شده اند. بانی قسمت هایی از بنای فعلی مسجد فتحعلی شاه قاجار و حسین خان نظام الدوله بوده اند. در کتیبه های مسجد، نام خطاطان، شیخ محمد حسن قمی و محمد رضا شریف قمی و شیخ عباس مصباح زاده دیده می شود. در گلستان هنر، به کتیبه هایی به خط حافظ قنبر شرفی اشاره شده که بر سردر و محراب مسجد قرار داشته است. (در کتاب گنجینه آثار قم آمده‌است که بانی این مسجد و مدرسه روبه روی آن که جانی خان نام دارد سلطان جانی خان پادشاه تاتار ترکستان است و تاریخ بنای آن هم سال ۷۵۵ بوده‌است.)

آندره گودار اصل بنا را از قرن سوم هجری قمری دانسته و نوشته که در حال حاضر قدیمی ترین قسمت مسجد متعلق به دوره سلجوقیان است. گنبدخانه و ایوان جنوبی مسجد در سال‌های ۷۵۲ تا ۷۵۵ ساخته شده است. این مسجد از مجموعه ای از بناهای چند دوره تاریخی است. ایوان شمالی و شبستان های شمالی و شرقی را در دوره فتحعلی شاه قاجار ساخته اند. شبستان جبهه غربی و زیرزمین آن از آثار دوره ناصرالدین شاه قاجار بر می‌گردد. این تزیینات، که به مرور زمان آسیب دیده بود، یک بار در سال ۱۳۶۵ به همت آیت الله فیض و باردیگر در سال ۱۳۷۵ به همت آیت الله بروجردی مرمت شد. (منبع: الف-۱)

اسکلت اصلی گنبد خانه متوازن آن، به نیمه نخست سده ششم ه.ق تعلق دارد. گنبد رفیع مسجد جامع قم یکی از باشکوه‌ترین، شگفت انگیزترین و رفیع‌ترین گنبدهای مساجد ایران است. جای تعجب نیست اگر برای هر بیننده‌ای در مورد چگونگی ساخت این گنبد جای سؤالی وجود داشته باشد. برای ساخت این مسجد بزرگ و گنبد آن که حدود ۶۰۰۰ متر مربع وسعت دارد، حتی یک شاخه آهن نیز به کار نرفته و با گذشت سالیان سال از ساخت آن همچنان پابرجا و استوار مانده‌است. این مسجد دارای مقصوره و گنبدی باستانی و ایوانی قدیمی با دو گوشواره و سه شبستان و زیرزمین و ایوان و صحن و سردر ورودی است.

برای مشاهده تصاویر بیشتر و همچنین مدارک فنی مسجد جامع قم (شامل: پلان ها، برش ها، مقطع ها و پرسپکتیو) به بخش گالری تصاویر این مطلب، در ادامه صفحه مراجعه نمایید.

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}1349{/gallery}
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید