مسجد جامع گلپایگان

 مسجد جامع گلپایگان، گنبدی رفیع و ایوانی منیع داشته که حالا ایوان این مسجد خراب گشته و تنها گنبد آن باقی است.

گنبدخانه در زمان محمد بن ملکشاه سلجوقی (در حدود ۴۹۸- ۵۱۲) ساخته شده. شبستان های طرفین گنبد و بناهای شرقی و غربی مسجد را در زمان فتحعلی شاه قاجار به ساختمان گنبدخانه افزوده اند. گنبدخانه و محراب آن کتیبه هایی دارد به خط کوفه گره دار و تزیینات سفالی و گچی آن ها از عهد سلجوقیان و بسیار جالب توجه است. بعدها محراب کوچک‌تری با تزیینات مقرنس گچی در درون محراب اصلی نصب شده است. امروزه سقف ایوان بزرگ جلوی گنبدخانه خراب و ایوان به فضایی روباز تبدیل شده است. بازسازی شبستان شمالی با سازه فلزی از اقدامات دوره معاصر است. براساس کتیه محراب و دور گنبد، بانی مسجد ابونصر ابراهیم بن محمد ابراهیم بابا عبدالملک و معمار آن ابی عمربن محمد قزوینی (معروف به بواسار کسرار) بوده است. (منبع: الف-۱)

مسجد جامع گلپایگان از مساجد مهم تاریخی دوران سلجوقی و از مساجد بزرگ ایران زمین است که با توجه به تاریخ ساخت آن شاید بتوان گفت معماری ایرانی-اسلامی این مسجد الگویی بوده است برای ساخت مسجدهای بزرگ دیگر، به ویژه مناطقی که در قلمرو حکومت سلجوقیان بودند. ازخصوصیات مسجد و گنبد مسجد جامع گلپایگان، دارا بودن کتیبه‌های آجری متعدد و تزئینات فراوان دوره سلجوقی است. دو پوش گنبد گاهی پیوسته و گاه گسسته است صحن این مسجد بدون احتساب هشتی‌ها، حجره‌ها و رواق‌ها حدود ۱۶۰۰ متر مربع مساحت دارد و ارتفاع گنبد مسجد ۲۲ متر و ابعاد گنبد از داخل ۱۲ در ۱۲ متر است. یک حوض آب بزرگ و کم عمق نیز در وسط صحن مسجد قرار دارد که علاوه بر مکانی برای وضو گرفتن نمازگزاران بر زیبایی این مسجد افزوده‌است.

سر در مسجد گلپایگان از سمت داخل محوطه رو به صحن با آجرهای آبی رنگ با جمله یا علی، به صورت زیبایی مزین شده و شبستان اصلی مسجد جامع گلپایگان همچون سایر بناهای عصر سلجوقی فاقد کاشی کاری است. محراب این مسجد از دو بخش تشکیل شده که در قسمت پایینی متصل به کف محراب و در قسمت بالای محراب کلمات الله احد و «لله صمد به خط کوفی مشهود است. آیاتی از قرآن کریم نیز در اطراف محراب بزرگ مسجد جامع گلپایگان به خط کوفی نقش بسته‌است. شکارچیان گنج از جمله Lorenz korn و تیم همراهش (که به گلپایگان نیز آمده‌اند)، با شگفتی از کتیبه‌های مسجد جامع گلپایگان یاد کرده‌اند. مسجد جامع گلپایگان در تاریخ نهم مرداد سال ۱۳۱۲، به شماره ۱۹۱ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

برای مشاهده تصاویر بیشتر و همچنین مدارک فنی مسجد جامع گلپایگان (شامل: پلان ها، برش ها، مقطع ها و پرسپکتیو) به بخش گالری تصاویر این مطلب، در ادامه صفحه مراجعه نمایید.

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}1345{/gallery}

ارسال نظر