مسجد جامع گرگان

مسجد جامع گرگان از بناهای تاریخی شهر گرگان است. این مسجد در کنار بازار اصلی نعلبندان این شهر قرار دارد.

در منابع، نام محمد بن خالد حنظلی رازی و گوهرشاد، همسر شاهرخ تیموری، و بابا حسین، فرزند ابوعبدالله و قطب الدین احمد بن ملاعلی استرآبادی جزو بانیان معرفی شده است. همچنین بر اساس کتیبه های موجود، منبر و بنای مسجد جامع گرگان را محمد حسین خان قاجار، بیگلربیگی استرآباد، با نظارت حاجی قربان مرمت کرده است. حکاک کتیبه سنگی پشت منبر حاج محمد رضا، خادم مسجد بوده است. بر درچوبی یکی از ورودی های مسجد، نام سازنده آن، محمد نجار، فرزند علی محمد بنا، آمده است.

احتمالا قدمت مسجد جامع گرگان به قرون اولیه هجری قمری می رسد؛ ولی بنای فعلی بنیانی سلجوقی دارد که در دوره های تیموریان و صفویان و افشاریان، تعمیر کلی شده و از صورت اولیه خود خارج گردیده است. کتیبه های متعدد مسجد از این تعمیرات حکایت می کنند. هم اکنون از آثار دوره سلجوقیان، فقط مناره آجری مسجد باقی است که ساختمان و کتیبه کوفی آن مشخصات این دوره را دارد. در سال ۱۳۲۳ شمسی، قسمتی از بنای مسجد بر اثر زلزله آسیب دید که مردم آن را مرمت کردند.

در ورودی و منبر چوبی مسجد در سال ۱۳۳۸ شمسی با شیشه پوشانده شد. در تعمیرات سال ۱۳۳۹ شمسی، در پای ستون یکی از شبستان ها، کوزه ای حاوی سکه های نقره به دست آمد که تعدادی از این سکه ها در موزه ملی ایران نگه داری می شود. معروف است که بانیان مسجد این سکه ها را برای تعمیرات مسجد پنهان کرده بوده اند. هم اکنون قسمت های زیادی از شبستان ها سازه فلزی دارد. بنای مسجد در سالهای اخیر مرمت شده و نماهای آن تغییراتی کرده است. نقشه های ارائه شده در بخش گالری تصاویر صورت سابق نماهای مسجد را نشان می دهد؛ و تغییرات نماها در عکس ها مشهود است.(منبع: الف-۱)

مسجد جامع گرگان با مناره‌ای گرد و آجری، منبر منبت کاری شده دوره تیموری و دو لنگه درب چوبی با معرق‌کاری کم نظیر موزه‌ای از ادوار گوناگون تاریخ استرآباد است. قدیمی‌ترین سنگ‌نبشته‌های متصل به دیوار ایوان غربی این مسجد مربوط به پیش از دوره حکومت صفویان بر ایران و متعلق به دوره حکمرانی قره‌قویونلوها است. قدیمی‌ترین سنگ‌نبشته‌هایی که به دیوار ایوان غربی متصل بوده مربوط به دوره قره‌قویونلوها است. یکی از قدیمی‌ترین سنگ‌نبشته‌ها به فرمانی از دوره شاه طهماسب صفوی تعلق دارد. پلان ایوان و مکان جای‌گیری آن طبق کاوش‌های باستان‌شناسی و برخی آثاری که از کف‌سازی‌هایی آن به دست آمده، مربوط به قرون اولیه اسلامی است. این مسجد با شماره ۱۸۱ در تاریخ ۱۸ تیر ۱۳۱۱ به ثبت رسید. (منبع: ویکی‌پدیا)

برای مشاهده تصاویر بیشتر و همچنین مدارک فنی مسجد جامع گرگان (شامل: پلان ها، برش ها، مقطع ها و پرسپکتیو)  به بخش گالری تصاویر  این مطلب، در ادامه صفحه مراجعه نمایید.

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}1327{/gallery}
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید