مسجد جامع شش ناو تفرش از جمله مساجد قدیمی استان مرکزی است که در محله فم شهر تفرش واقع شده. بنای اولیه مسجد شش ناو از آثار دوره سلجوقی است که در دوره های بعد قسمت هایی به آن اضافه شده است.

زمین لرزه 1357 طبس، با شدت 7.8 ریشتر، شدیدترین زلزله ای است که تابحال در تاریخ ایران ثبت گشته. زمین لرزه ای که شهری با معماری بی نظیر و قدمتی بیش از 2500 سال را به تلی از خاک تبدیل کرد و ده ها هزار نفر را به کام مرگ فرو برد.

اولین بانی مسجد جامع کرمان، امیر مبارز الدین محمد مظفر میبدی یزدی و بانی شبستان شمالی آن حاج سید جواد مجتهد کرمانی بوده است.

اولین بانی مسجد جامع کاشان مشخص نیست؛ ولی مشهور است که صفیه خاتون، دختر مالک اشتر، این مسجد را بنا کرده.

مسجد مشیر الملک در استان فارس شهر زیبای شیراز، میدان مشیر، خیابان قاآنی قرار دارد.

مسجد جامع عتیق کهنترین مسجد شیراز می باشد که مسجد جمعه یا آدینه نیز نامیده می شود. قدیمی ترین کتیبه موجود در مسجد مورخ 752 است و در عمارت خدای خانه یا بیت المصحف قرار دارد. در ضمن لوحه ای به شکل محراب در این مسجد وجود دارد که در تاریخی نامعلوم به مسجد وکیل منتقل شده. سبک خط کوفی این لوحه دلیل تعلق آن به قرن پنجم یا ششم هجری قمری است.

مسجد اکبریه لاهیجان استان گیلان در خیابان سردار جنگل، خیابان کاشف غربی، کوچه ظریفی قرار گرفته است.

مسجد جامع مهاباد نمادی از هنرنمایی فرزندان این دیار در قالب آیین اسلام، چون نگینی بر تارک این شهرستان می درخشد. مسجد جامع مهاباد تقریباً در مرکز شهر و در داخل بافت قدیم آن قرار دارد.

کتیبه ای آجری بر دیوار خارجی مسجد جامع شهرکرد استان چهارمحال و بختیاری به تاریخ 1270 اشاره دارد.

مسجد آقا بزرگ کاشان استان اصفهان، در میدان کمال الملک، خیابان ملا حبیب الله شریف قرار گرفته. این مسجد با گنبد عظیم آجری و مناره کاشی کاری شده اش، در حال حاضر یکی از باشکوهترین بناهای اسلامی کاشان است.

مسجد حکیم اصفهان در انتهای بازار رنگرزان واقع شده و در دوره شاه عباس دوم به دست پزشک او، حکیم محمد داوود، در محل ویرانه های مسجد جامع دیلمی جورجیر یا مسجد صاحب اسماعیل بن عباد از قرن چهارم هجری بنا شده است.

مسجد شیخ لطف الله بین سال های 1602 تا 1619 میلادی ساخته شد. این مسجد یکی از مسجدهای تاریخی و شناخته شده شهر اصفهان است که در دوران صفویه بنا گشته.

مسجد امام یا مسجد شاه که به مسجد جامع عباسی نیز شهرت دارد، یکی از مساجد میدان نقش جهان اصفهان است که در طی دوران صفوی ساخته شد و از بناهای مهم معماری اسلامی ایران به شمار می رود.

مسجد وکیل شیراز در مجموعه بناهای زندیه، در کنار بازار وکیل و حمام وکیل در خیابان زند، مرکز شهر شیراز، استان فارس، قرار دارد. این بنا یکی از بناهای زیبا و بسیار مستحکم دوره زندیه است که از لحاظ هنری و معماری دارای اهمیت زیادی می باشد.

مسجد نصير الملک در خیابان لطفعلی خان زند، کوچه نصیرالملک، کوچه تریاکچی شهر شیراز، استان فارس قرار گرفته است. مجموعه بناهای نصیر الملک، شامل مسجد، حمام و خانه، در دوره قاجاریان ساخته شده و هنوز باقی است.

مسجد جامع دامغان، بنایی آباد و دایر در شمال خاوری شهر دامغان، استان سمنان می باشد. این بنا در تاریخ 15 دی 1310 با شماره ثبت 81 در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت. یگانه کتیبه تاریخ دار این مسجد فرمانی است از شاه طهماسب صفوی و مورخ به 979، که بر سر در بنا نصب است.

مسجد جامع چالشتر مربوط به دوره قاجار است که در شهرستان شهرکرد استان چهارمحال و بختیاری، شهر چالشتر واقع شده. این اثر در تاریخ 12 آذر 1375 با شماره ثبت 1779 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مسجد جامع خوی در شهرستان خوی یکی از شهرستان های استان آذربایجان غربی واقع شده است. ماده تاریخ سنگ نبشته ای در انتهای دهلیز مسجد "یاغفور و ودود" است که تاریخ 1323 را مشخص می سازد. در انتهای این کتیبه، تاریخ 1327 قید شده است.

مسجد جامع زواره، در شهر اردستان استان اصفهان واقع شده است. این مسجد در تاریخ 12 اسفند 1315 با شماره ثبت 283 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

کتیبه ای در بخش فوقانی مناره مسجد جامع تویسرکان همدان مورخ به 1271 موجود می باشد. محمد حسن خان اعتماد السلطنه در کتاب مرآه البلدان، بانی مسجد فعلی را حاجی جبار و در کتاب تویسرکان، بانی فضاهای جبهه جنوبی و مناره ها را میرزا همایون امام جمعه معرفی کرده است.

صفحه4 از5