مسجد جامع دزفول اولین و قدیمی‌ترین مسجد شهر دزفول در استان خوزستان می باشد، که در مرکز این شهرستان و در خیابان امام خمینی قرار گرفته است. این مسجد به سبک معماری دوره ساسانی ساخته شده و در ساختن آن از شیوه معماری کاخ ایوان کرخه استفاده شده‌ است.

مسجد جامع گرگان از بناهای تاریخی شهر گرگان است. این مسجد در کنار بازار اصلی نعلبندان این شهر قرار دارد.

 مسجد امیرچخماق یزد یا مسجد امیرچقماق یا مسجد میر چقماق در دوره تیموری به همت امیرجلال‌الدین چقماق شامی٬ حاکم یزد و از مقربان درگاه شاهرخ تیموری و همسرش ستی فاطمه خاتون احداث شد. مسجد میرچقماق یزد در چهارراه شهدا، میدان میرچقماق قرار گرفته است.

مسجد میرعماد کاشان در خیابان میرعماد، میدان فیض شهرستان کاشان استان اصفهان قرار گرفته است. بانی مسجد خواجه عماد الدین محمود شیروانی بوده.

مسجد جامع نطنز و مقبره شیخ عبدالصمد در خیابان باغستان شهرستان نطنز استان اصفهان واقع شده. این بنا از سه بخش: مسجد جامع، مقبره شیخ عبدالصمد و بقایای از خانقاه شیخ عبدالصمد، تشکیل شده است.

مسجد جامع کرمانشاه در کنار خيابان مدرس، نرسيده به خيابان نواب این شهر واقع گرديده و به جای مسجد قدیمی تری بنا شده است.

مسجد جامع شوشتر در جانب غربی شهرستان شوشتر بلوار مسجد جامع قرار دارد. براساس منابع، المعتز بالله، خلیفه سیزدهم عباسیان، ساخت مسجد جامع شوشتر را آغاز کرد ولی موفق به اتمام آن نشد. پس از وی، دیگر خلفا، القدربالله و مقتدی بامرالله، به تکمیل ساختمان مسجد پرداختند تا آن که در زمان المسترشد بالله، خلیفه بیست و نهم عباسیان، بنای مسجد به پایان رسید.

مسجد خسرو اردستان در خیابان امام خمینی (ره)، کوچه 12 بهمن شهرستان اردستان استان اصفهان قرار گرفته است. در کتیبه ها و منابع تاریخی، به بانی مسجد خسرو اشاره ای نشده است؛ و فقط معروف است که شخصی به نام خسرو بانی آن بوده است.

مسجد جامع عجب شیر در اوایل قرن دهم هجری قمری ساخته شده است؛ ولی احتمال اینکه در دوره قاجاریان نیز ساخته شده باشد، وجود دارد. عجب شیر یکی از شهرهای جنوبی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان عجب شیر است.

مسجد ریگ یزد، در خیابان قیام این شهر قرار گرفته است. بانی اولیه مسجد ریگ، مرتضی اعظم سعید امیر معین الدین اشرف، قاضی القضات فارس و عراق و داماد سعید شمس الدین محمد بن قاضی رکن الدین بوده است. البته در برخی منابع نیز امیر جلال الدین چقماق را بانی اولیه مسجد ریگ معرفی کرده اند.

مسجد خرانق یزد در روستای خرانق شهر یزد قرار دارد. زمان احداث مسجد خرانق مشخص نیست اما آثاری از شیوه خراسانی در این مسجد وجود دارد.

مسجد نو شیراز در میدان احمدی شهر شیراز استان فارس واقع شده. بانی مسجد، اتابک مظفرالدین ابوشجاع سعدبن زنگی بوده است که پسرش ابوبکر، آن را به اتمام رسانده است.

مسجد النبی قزوین در خیابان امام خمینی، کوچه جلوخان قرار گرفته است. بانیان اولیه مسجد، شاه اسماعیل صفوی و سپس شاه طهماسب صفوی بوده اند و بنای فعلی به فرمان فتحعلی شاه قاجار ساخته شده است.

مسجد آقا عباس آمل استان مازندران در خیابان شهید بهشتی، خیابان مهدیه، بازار نوراسته قرارگرفته است. بانی اولیه مسجد آقا میرزا محمد و آقا شاهرخ آملی بودند ولی ساخت آن را آقا عباس، پسر میرزا محمد، به اتمام رساند و مسجد به نام وی مشهور شد.

مسجد عمادالدوله کرمانشاه در خیابان مدرس، بازار مسگرها این شهر قرار گرفته است. این مسجد را میرزا عمادالدوله، سرحد دار عراقین و والی غرب، احداث کرده است.

مسجد بالا محله محمدیه، در روستای محمدیه شهرستان نایین استان اصفهان قرار دارد. بانی این مسجد ناشناخته است.

کتیبه تاریخ دار مسجد جامع نوش آباد کاشان، بر روی یکی از درهای کنده کاری شده آن، مورخ به 1133 است. مسجد جامع نوش آباد کاشان مشتمل بر: صحنی وسیع - دو ایوان مرتفع، در جبهه های شمالی و جنوبی - شبستانی بزرگ، در جبهه شرقی می باشد.

مسجد جامع بناب (مهرآباد) مربوط به دوره صفوی می باشد. این مسجد در شهر بناب استان آذربایجان شرقی، میدان مهر آباد واقع شده است. کتیبه ای بر دیوار شمالی بنا به تاریخ 951 است. کتیبه ی دیگر بنا درباره تعمیرات سال 1210 است.

مسجد امام سمنان در میدان هفده شهریور، خیابان ابوذر غفاری، کوچه شهید بهشتی قرار گرفته است. این بنا پیش از این به مسجد شاه و مسجد سلطانی مشهور بوده است.

براساس کتیبه سردر، بانی مسجد جامع ورزنه محمود بن مظفر ورزنه ای، ملقب به عماد، بوده است. وی از رجال مشهور ورزنه در زمان شاهرخ تیموری بوده و نام او در کتیبه شبستان بیت الشتای مسجد جامع اصفهان نیز آمده است. استاد معمار مسجد جامع ورزنه حیدر بن حسین بناء اصفهانی و استاد کاشی کاری آن علی بن صدرالدین صفار بوده و کتیبه ایوان جنوب و سردر به خط سید محمد نقاش است.

صفحه2 از5