خانه دستمالچی

نوشته شده توسط محمد صامتی

خانه دستمالچی مربوط به دوره پهلوی اول می باشد که در استان اصفهان، شهر کاشان، خیابان محتشم، کوچه درب گلدان واقع شده. خانه دستمالچی در تاریخ 10 خرداد 1382 با شماره ثبت 9027 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

بنای خانه دستمالچی از جمله خانه های قدیم کاشان است که فاقد بخش های اندرونی و بیرونی می باشد. معماری بنا به صورت چهار طرف ساخت بوده و از فضاهای مهم معماری این خانه می توان به؛ سرداب، شاه نشین، ایوان تابستانی و حوض‌خانه اشاره نمود. این خانه دارای تزئینات رسمی بندی ساده گچی در ایوان و طاقچه ها می باشد.

بنای خانه دارای یک حیاط بزرگ است که سه مجموعه فضایی مهم در سه جبهه جنوب غربی، جنوب شرقی و شمال غربی آن قرار گرفته اند. جبهه شمال غربی که مهم تر از بقیه جبهه ها به نظر می رسد دارای ارتفاع معادل دو طبقه و از دیگر جبهه های حیاط بلندتر است. این مجموعه دارای یک ایوان وسیع با شاه نشین می باشد که از طریق دو کفش کن با دو اتاق در طرفین خود در ارتباط است. در طبقه دوم این اتاق ها، دو اتاق دیگر وجود دارد که مثل دو اتاق پایین از یک سو به حیاط و از سوی دیگر به کفش کن های مجاور ایوان باز می شوند. ایوان به فضاهای کفش کن طرفین خود کاملا متصل است به طوری که مجموعه ایوان و دو فضای کفش کن و شاه نشین را می توان فضای نیمه باز صلیبی شکلی تصور کرد. سقف ایوان تزیینات یزدی بندی زیبائی دارد و نمای آن از خط آسمان نمای این جبهه ساختمان به شکل قوس بیرون زده و به این ترتیب ایوان شخصیت ویژه ای در کل نما یافته است.

در جبهه مقابل، یک تالار با دو اتاق در طرفین آن واقع است که هر سه این فضاها به یکدیگر باز می شوند وفضای یکپارچه و طویلی را بوجود می آورند که البته تالار از فضاهای طرفین خود مرتفع تر است. به نظر می رسد این جبهه نوسازی شده است.

در میانه جبهه جنوب غربی، ایوان ستون دار با نمایی متفاوت دیده می شود که با تالارهایی در دو طرف خود مرتبط است و وجود دو ستون در انتهای آن شاه نشین زیبایی را پدید آورده است. هر یک از تالارها نیز به نوبه خود دارای شاه نشین می باشند. ترکیب دو تالار با یک ایوان در میانه از ترکیبات نادر در خانه های سنتی است. در جبهه چهارم بنا (جبهه شمال شرقی) ایوان کم عمق ستون داری در میانه و طاق نماهایی در طرفین آن با تقسیماتی مشابه نمای روبرو قرار گرفته اند و خطوط آسمان دو نمای شرقی و غربی یکنواخت و هم ارتفاع می باشند.

سرداب های وسیعی در زیر جبهه های جنوب شرقی، جنوب غربی و شمال غربی حیاط قرار دارند که از مزایت ها این خانه محسوب می شوند و دسترسی به همه آنها از داخل حیاط صورت می گیرد. سرداب جبهه شمال غربی شامل تالاری بسیار وسیع با دو اتاق در طرفین آن است و سرداب جبهه جنوب غربی از دو تالار تشکیل شده که دالانی آنها را به یکدیگر مرتبط می سازد. در زیرزمین جبهه جنوب شرقی نیز سه فضای متصل به هم قرار دارند. در میانه حیاط یک حوض به شکل هشت و نیم هشت و دو باغچه وسیع در دو سوی آن دیده می شوند که ترکیبی خاص در امتداد محور اصلی حیاط بوجود آورده اند. تنها ورودی خانه در گوشه شرقی آن قرار دارد. (منابع: الف-1)

مشاهده 3147 مرتبه

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}931{/gallery}
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید