خانه بی بی رقیه یزد

 خانه بی بی رقیه یزد در محله شاه ابوالقاسم، کوچه رو به روی مسجد چهل محراب در شهر یزد قرار دارد. بانی خانه بی بی رقیه، حاج علی اکبر عرب بوده است. پس از او، خانه در اختیار بی بی رقیه (یکی از دخترانش) قرار گرفته و به همین نام مشهور شده است. گفته می شود که بنای خانه 130 سال قدمت دارد.

طرح این خانه مبتنی بر انتظام فضاهای مختلف به گرد یک حیاط میانی است. حیاط مستطیل شکل است و در جهت قبله قرار دارد. فضاهای اصلی خانه در اطراف حیاط استقرار یافته است و لذا در نظری کلی می توان گفت که اصلی ترین فضای خانه حیاط آن است. قرارگیری فضاها به گرد این عنصر اصلی و توجه به آن قدر و منزلت آن را دو چندان می کند.

برای ورود به خانه، باید از سردری تو نشسته و یک هشتی پرکار و دالانی که به گوشه حیاط راه می برد گذشت. وجود ورودی مفصل، با هشتی زیبا و سقف رسمی بندی شده، در این خانه کوچک نشان دهنده اهمیت مفهوم ورود به حریم خانه است.

در هر جبهه از حیاط خانه، یک فضای اصلی در میانه نشسته است و در طرفین هر یک از این عناصر میانی، فضاهایی واقع اند که در نمای آن جبهه، همچون حامیانی برای آن عنصر میانی به نظر می رسند. این فضاها به اتاق های کم اهمیت تر یا به فضاهای خدماتی، مانند ورودی ایوان و دالان ورودی و کفش کن و مطبخ، اختصاص یافته است.

نکته جالب توجه در طرح خانه بی بی رقیه یزد (خانه عرب)، طاق نماهای متعدد اطراف حیاط و گچ بری های زیبای آن است که در ترکیب با پنجره های چوبی، جدار حیاط را تراش خورده و پرکار جلوه می دهد. تکرار طاق نماها، که موجب پدیدار شدن اندازه های کوچک و القاگر صمیمیت در حیاط خانه است، در کنار آرایش منظم حیاط و آب و سبزه درون آن، اندرون خانه را حریم امن و آرامش بخش کرده است. کوچکی حیاط و کوتاهی جداره ها نیز مقیاسی خانگی به این حیاط داده است.

وجود طاق نماهای متعدد در نقاط مختلف جداره های حیاط (درمرکز یا گوشه ها) آنها را عنصر اصلی در طرح نما کرده است. در زیر فضاهای چهارسوی حیاط خانه بی بی رقیه یزد (خانه عرب)، سردابها جای گرفته اند. سرداب های شمالی و غربی مستقل است و هر یک به واسطه پلکان هایی به بخش فوقانی خود و بالاخره به حیاط مرتبط شده است؛ اما سردابهای جنوبی و شرقی با دالانی به یکدیگر متصل شده و با پلکانی در بخش شرقی به حیاط راه یافته اند. سرداب شرقی به وسیله روزنه ایی از نور حیاط بهره مند می گردد. این سرداب بر محور شرقی-غربی حیاط واقع شده و عرصه پر اهمیت و اصلی زیرزمین خانه است. (منابع: الف-1)

گالری تصاویر (برای نمایش لطفا عضو شوید)

{gallery}1297{/gallery}

نظرات (0)

نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان - ثبت نام کنید و یا وارد حساب خود شوید.
0 Characters
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما