خانه عرب کرمانی

خانه عرب کرمانی در محله شاه ابوالقاسم، کوچه رو بروی مسجد چهل محراب شهر یزد قرار دارد. بانی خانه حاج محمد علی عرب، فرزند حاج محمد باقر عرب (جد اعلای عرب های یزد) است. قدمت خانه عرب کرمانی به 150 سال می رسد. این خانه در جوار مجموعه معروف به خانه عرب ها قرار دارد و اغلب آن را جزئی از این مجموعه به حساب آورده اند؛ لیکن از آنجایی که هیچ ارتباطی در میان فضاهای آن با مجموعه عرب ها نیست و خود ورودی مستقلی دارد، در اینجا مستقلا معرفی شده است.

خانه عرب کرمانی از سه بخش مجزا تشکیل شده است؛ دو بخش مسکونی که هر یک حیاطی دارد و می توان آنها را خانه هایی مستقل محسوب کرد و یک بخش خدماتی که اسطبل است. ورودی بنا، متشکل از سردر و راهرو، همچون کوچه ای باریک و مسقف، در مرز خانه اول و اسطبل قرار گرفته و تا گوشه شمالی حیاط خانه دوم امتداد یافته است. در ابتدای این مسیر، راهرویی از آن منشعب شده و به حیاط اول راه یافته است. در حیاط کوچک تر، برخلاف حیاط بزرگتر که فضاهایی متعدد و متنوع در پیرامون خود دارد، در هر جبهه فقط یک اتاق واقع است؛ اما در هر دو حیاط، فضاهایی که در گوشه ها قرار دارد فرعی و خدماتی است. بخشی از فضاهای بسته مجموعه در زیرزمین است. اتاق های زیرزمین یا سردابها اشکال و ابعاد گوناگون دارند که نشان دهنده کارکردهای متنوع آنهاست.

در میان دو حیاط خانه، ارتباطی مستقیم وجود ندارد و هر یک مستقلا به ورودی خانه مرتبط می شوند. فقط یکی از اتاق ها (اتاق شمال شرقی حیاط بزرگ) در میان دو عرصه خانه مشترک است و پیوند دهنده دو بخش خانه بهم می باشد.

در میان تک فضاهای گوناگون و متعدد بنا، حوضخانه ای که در جبهه جنوب شرقی حیاط کوچک واقع شده حایز اهمیت خاصی است. این فضا که با چهره ای همانند سه دری در صحنه حیاط ظاهر شده، در عمق به چپ و راست گسترش یافته و در نتیجه فضای کافی برای نشستن در اطرافش و بر گرداگرد حوض فراهم آمده است. آن بخشی که در جوار حیاط قرار دارد عمیق تر است و صورت شاه نشین یافته است. بر روی بخش مرکزی حوضخانه، سقفی بلند با نورگیری بزرگ قرار دارد. بعلاوه این فضا، بادگیر هم دارد.

در حیاط کوچک، هر دو نمای رو به هم مشابه یکدیگرند اما نماهای مجاور تفاوت های زیادی با هم دارند. تفاوت در شکل و اندازه قابهای نما، سبب ناهماهنگی در نظام اشکال و اندازه های نماهای این حیاط شده است. در حیاط بزرگ، دو نمای شمال شرقی و جنوب غربی، چهره ای متفاوت دارند و دیگر نماهای حیاط ساده و کم صدایند. نمای جبهه شمال غربی نیز رواق ساده ای است که از تکرار دهانه های مساوی شکل گرفته است. (منابع: الف-1)

نظرات (0)

نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان - ثبت نام کنید و یا وارد حساب خود شوید.
0 Characters
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما