بازار بزرگ تهران بزرگترین فروشگاه در تمام جهان

بازار بزرگ تهران یکی از دیدنی ترین جاذبه های گردشگری تهران، در کنار موزه جواهرات ملی و نیز کاخ گلستان، روزانه بیشترین تعداد گردشگر را به سمت خود جلب می کند.

به تعبیر یک گردشگر فرانسوی شگفت آور است که مردم در میان تاریخ و هنر زندگی می کنند بی آن که متوجه باشند، انگار تاریخ و هنر بخشی طبیعی از زندگی آن ها است.

بازار بزرگ تهران بزرگترین فروشگاه در تمام جهان

مجموعه بازار بزرگ تهران که در مرکز شهر تهران و در منطقه ۱۲ شهرداری قرار گرفته، در زمان فتحعلیشاه قاجار ساخته شده و دارای تیمچه ها، حجره ها، سراها و پاساژهای متعددی می باشد. این بازار در میان خیابان های مولوی در جنوب، مصطفی خمینی (سیروس سابق) در شرق، پانزده خرداد در شمال و خیام در غرب قرار گرفته است. امروزه این مرکز هنوز هم به عنوان فعالترین قطب های اقتصادی تهران شناخته می شود. ظاهراً چهار بازار لباف ها، کرجی دوزها، سراج (بافنده) ها و نعل چی ها، قدیمی ترین بخش بازار تهران است. بخش های قدیم بازار تهران با پوشش طاق و گنبد مسقف شده و روشنایی آن ها از روزنه های تعبیه شده در گنبدهای آجری آن تأمین می شود. این بازار با سبک معماری گوتیک در سال ۱۳۱۱ ساخته شد.

 بازار بزرگ تهران بزرگترین فروشگاه در تمام جهان

تا پیش از سلسله قاجار تهران روستایی کوچک در نزدیکی ری بود که راه شمیران از آن می گذشت. تهران آن روزگار آب و هوایی خوش داشت و تفرجگاهی بود برای شاهانی که به ری علاقه نشان می دادند. بنای اولیه بازار تهران در زمان صفویه گذاشته شد. در آن زمان بازاری بدون سقف و کوچک بود که در زیر سایه بازار پر رونق ری قرار داشت. بازار در کنار مسجد جامعی بود که امروز به نام مسجد عتیق معروف است. مسجد جامع دوم تهران یا مسجد امام نیز در همین بازار قرار دارد.

پدرو ریچاردسون، هتلدار و جهانگرد مشهور انگلیسی در صفحه شخصی خود نوشته: " آن هایی که بازار بزرگ استانبول و مراکش را می شناسند ممکن است با دیدن ابعاد همتای تهرانی خود، حسابی ناامید شوند." همچنین پدرو ریچاردسون در کنار جاذبه های تاریخی بازار تهران به زنده بودن و واقعی بودن این بازار در مقابل بازارهای توریستی و نمایشی مثل: بازارهای استانبول و مراکش اشاره می نماید.

تیمچه های بازار بزرگ: در مورد واژه تیمچه یا غلامگردان اختلافات زیادی وجود دارد. بیشتر تعابیر از واژه تیمچه نادرست است. تیمچه از ترکیب تیم (به معنی گاروانسرا) به علاوه ی پسوند تحقیر چه  ساخته شده. در واقع تیمچه ها در گذشته محل اقامت تجار و مسافرینی بودند که با هدف داد و ستد به بازارها وارد می شدند. بازار بزرگ تهران بیش از پنجاه تیمچه دارد. سرای روشن، سرای کشتی آرای، سرای یزدی ها، سرای افشاری و سرای چهار بازار تنها بخشی از تیمچه های بازار تهران هستند.

سرای روشن بازار بزرگ تهران بزرگترین فروشگاه در تمام جهان

رستوران های بازار: هنوز آن جمله کتاب فارسی دبیرستان در درس کمال الملک به قلم علی حاتمی را به یاد داریم که رضا خان پهلوی می گفت: "کباب بدون سیخ مزه کباب نداره، هیچ کبابی هم کباب بازار نمی شه، حتی کباب دربار. کباب رو باهاس داغ داغ با سیخ به نیش کشید." در واقع اولین کبابی های تهران در بازار راه افتاد. معروف است که می گویند غلامحسین خان نایب که آشپز دربار بود بعد از خارج شدن از دربار در نزدیکی کاخ گلستان یک کبابی راه انداخت که از اولین رستوران های امروزی تهران بود و هنوز هم در بازار وجود دارد. اما شاید رستوران مسلم معروف ترین رستوران بازار باشد (رستورانی همیشه شلوغ، با معروف ترین تهچین های تهران).

کباب کوبیده بازار بزرگ تهران بزرگترین فروشگاه در تمام جهان

مسجد جامع تهران: در میان مساجد ایران، مسجد جامع اصفهان و مسجد جامع یزد، شهرتی عالمگیر دارند. اما شاید خیلی از تهرانی ها مسجد جامع تهران را نشناسند. مسجد سلطانی یا با نام امروزی مسجد امام خمینی در بازار تهران، مسجد جامع این شهر بزرگ است. پیش از این مسجد، مسجد عتیق لقب مسجد جامعی را بر دوش می کشید. ساخت بنا در پلانی مربعی شکل به دستور فتعحلی شاه آغاز شد. اما با نگاه کردن به گل دسته ها و به خصوص کاشی کاری هایی دیوار که عینا در کاخ گلستان یافت می شوند می توانید ارتباط آن با ناصر الدین شاه را تشخیص بدهید.

مسجد عتیق تهران: عنوان مسجد عتیق در واقع عنوانی است که به مسجد النبی می دهند. یک نظر در مورد مسجد عتیق اطلاق این عنوان به مسجد جامع قدیم است. چون رسم بر این نیست که محل مسجد جامع تغییر کند. اما در صورت تغییر این عنوان را به مساجد جامع قبلی می دادند. مانند مسجد جامع عتیق شیراز. در واقع راسته بین الحرمین محلی است بین مسجد امام خمینی و مسجد عتیق. این مسجد بسیار قدیمی است و لایه هایی از دوران های مختلف را شامل می شود. اما به دلیل تعمیراتی که در قرون گذشته روی آن صورت گرفته لایه های بسیار قدیمی قابل رویت نیستند. بنای اولیه این مسجد در زمان آل بویه گذاشته شده است. بی تردید مسجد جامع روستای تهران مسجدی کوچک بوده که با تغییر پایتخت، تغییراتی زیاد را طلب می کرده است.

خانه تاریخی حاجب الدوله:  یکی از بناهای قدیمی موجود در بازار خانه تاریخی حاجب الدوله است. او در واقع رجلی سیاسی و از درباریون دربار فتحعلی شاه بود. حاج علی خان مراغه ای بعد از حاجب الدوله به اعتماد السلطنه معروف شد. شهرت او به خاطر قتل امیرکبیر است. معروف است که او هرگز از کشتن امیر کبیر پشیمان نشد و این عمل را خدمت به مملکت می دانست. خانه او حالا می تواند ما را با بافت قدیمی و سنتی تهران در زمان قاجار آشنا کند.

در تمام دوران مشروطیت تا انقراض سلسله قاجار، بازار تهران بزرگ ترین بازار کشور و محل اصلی حرکت های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی پایتخت بود و تنها بعد از آغاز دوران نوسازی شهرها در دوره رضاشاه، به آرامی طبقه مرفه و متوسط شهری از بازار مسقف تهران دل کندند و به محلات نوساز رخت برکشیدند. مجموعه تاریخی بازار تهران در تاریخ ۲ آبان ۱۳۵۶ به شماره ۱۵۴۰ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}1131{/gallery}
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید