حمام خان یزد

حمام خان یزد در خیابان قیام، میدان خان، بازار کاشیگری این شهر قرار گرفته است. کتیبه ای بر بالای درگاه ورودی حمام به تاریخ 1213 است. حمام خان یزد به دلیل مجاور بودن با میدان خان به حمام خان، معروف است. میدان خان از آثار محمد تقی خان می باشد که به سال 1213 درگذشت.

حمام خان یزد در دو دهه اخیر مرمت و به چای خانه سنتی تبدیل شد. این بنا شامل دو حمام بزرگ و کوچک است. حمام بزرگ از بخشهای اصلی سربینه و گرم خانه و فضای چال حوض تشکیل شده است. سربینه این حمام فضایی وسیع با قاعده نزدیک به مربع است که چهارستون قطور آجری بخش میانی آن را مجزا کرده اند. دو طاق رسمی بندی بر فراز یکدیگر و در زمینه مستطیل به زیبایی این بخش میانی را پوشانده اند. نورگیر بزرگ میانه سقف سربینه هشت وجهی است و نور لطیف و دلپذیری از پنجره های چوبی آن به داخل فضا می تابد. سکوهای نشیمن و کندن رخت در مجاورت سه ضلع از بخش میانی سربینه است. در سکوها، دوفضای عقب نشسته با طاق رسمی بندی به شاه نشینهایی در دو ضلع مقابل سربینه بدل شده اند. بقایای نقاشی برقسمت هایی از سربینه حاکی از این است که همه ی این فضا یا بخش عمده ای از آن پوشیده از نقاشی بوده است.

میان در فضایی طویل در بین سربینه و گرم خانه بوده است. در تغییرات سالهای اخیر، این فضا کاملا به گرم خانه گشوده و جزئی از آن شده است. گرم خانه فضایی با قاعده مستطیل شکل است. چهار ستون آجری با طاق مدور بزرگی بر فراز آنها بخش مجزایی با قاعده مربع در میانه گرم خانه پدید آورده است. گرم خانه، در میانه ضلع شرقی، شاه نشینی عمیقی دارد که مشرف به همه فضاست.

خزینه در گوشه جنوب غربی گرم خانه است که از درگاه کوچکی به آن وارد می شده اند. فضای طویل چال حوض، که در غرب گرم خانه واقع و اکنون به آن گشوده است، حوضی کم عمق و وسیع با شکل تزیینی در میانه دارد. با توجه به کارکرد چال حوض، احتمالا این حوض قبلا عمیق تر بوده است. در انتهای جنوبی فضای چال حوض، فضایی چون شاه نشین بالاتر نشسته است و به چال حوض می نگرد که ورودی جداگانه ای به خزینه دارد.

حمام کوچک در جنوب شرقی مجموعه قرار گرفته است. در این قسمت تغییرات فراوانی رخ داده و امروزه تشخیص صورت اصلی آن به دشواری میسر است. سربینه کوچک این حمام، با قاعده مستطیل شکل، در سه ضلع سکوهایی دارد. این سربینه از یک گوشه با گرم خانه ساده مرتبط است که قاعده ای مربع دارد. گرم خانه نیز در انتهای خود به خزینه راه دارد. امروزه خزینه حمام کوچک به گرم خانه حمام بزرگ و خلوت آن گشوده است و بدین ترتیب، دو حمام به یکدیگر مرتبط شده اند.

این مجموعه چندین ورودی دارد. ورودی اصلی حمام بزرگ در راسته بازار واقع است. این ورودی شامل سردری عمیق و دالانی طویل در پس آن است که به میانه ضلع شمالی سربینه راه می یابد. در شمال شرقی حمام، حیاط کوچکی هست که دیگر ورودی حمام بزرگ از طریق این حیاط به دالان پیش گفته، راه دارد. در انتهای این حیاط، درگاه ورود به دالانی بسیار طویل واقع است که گاو رو حمام بوده است. در این حیاط، پلکان بام قرار دارد که راه ورود به حمام کوچک نیز هست؛ یعنی از بام و با طی پلکانی می توان به سربینه این حمام رسید. خانه حمامی نیز بر بام حمام قرار دارد و شامل اتاقهای متعدد با رواقی در مقابل آنهاست. (منابع: الف-1)

گالری تصاویر (برای نمایش لطفا عضو شوید)

{gallery}1264{/gallery}

نظرات (0)

نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان - ثبت نام کنید و یا وارد حساب خود شوید.
0 Characters
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما