حمام خسرو آقا اصفهان

حمام خسرو آقا اصفهان در خیابان سپه، تقاطع خیابان شهید آیت الله دستغیب این شهر قرار گرفته است. سنگاب این حمام، به تاریخ 1211، در دهه های اخیر در انبار یکی از مغازه های اطراف حرم به دست آمده است.

بانی این حمام، خسروآقا، از خواجگان حرم شاه سلیمان صفوی بوده. برادر او، علی قلی آقا، نیز حمام دیگری در شهر اصفهان بنا کرده است. این حمام در کنار میدانی معروف به چهار حوض واقع بوده که بر اثر ساخت و سازهای دوره های بعد، از میان رفته است.

این حمام زیبای صفوی تا اواسط دوره پهلوی دایر بود و پس از آن به مرور از رونق افتاد و متروک شد. در حدود سال 1354 شمسی، سربینه حمام تبدیل به مغازه شده بود. پس از آن، به بنا آسیب زیادی وارد شد. با تخریب بخشهایی از حمام در سال 1358 شمسی و نیز بر اثر انفجار بمب در سال 1359 شمسی، از گرم خانه حمام، جز چند ستون سنگی، چیزی باقی نماند. سرانجام در دهه اخیر، سربینه زیبا و دیگر قسمتهای باقی مانده حمام به بهانه قرارگیری در مسیر خیابان و بدون در نظرگرفتن ارزشهای تاریخی آن تخریب شد.

حمام خسروآقا، همچون اکثر حمام های قدیمی، از دو بخش اصلی، سربینه و گرم خانه، تشکیل می شده است. سربینه فضایی وسیع با قاعده مستطیل بوده که ستونهای میانه آن را به دو فضای متفاوت تقسیم می کرده است: یکی فضای گرداگرد سربینه، که محل استراحت و کندن رخت بوده و کف آن به صورت سکویی از کف بخش دیگر بالاتر بوده است؛ دیگری فضای میانی، که محل تردد مراجعان بوده است. بخش میانی سربینه زیباترین قسمت آن بود که با سه طاق رسمی بندی پی در پی پوشیده می شد و تزیینات معقلی زیبایی این طاقها را دو چندان می ساخت. نورگیرهای میانه طاقها را با گل جام هایی پوشانده بودند. در نتیجه، نوری دلپذیر از آنها عبور و روشنایی این بخش را تامین می کرد. حوض هشت گوشی هم در مرکز سربینه قرار داشت و نور ساطع از نورگیر بزرگ فراز خود را زیباتر می نمود. چهار حوض مستطیل شکل، در سکوهای پیرامون سربینه، بر هندسه حاکم بر این فضا تاکید می کرد. این حوضها در انتهای پلکانی قرار داشتند که به سکو می رسید. به این ترتیب، پاهای مراجعان پیش از رفتن به روی سکوها از آب حوض می گذشت و پاکیزه می شد. بخشهای پیرامون سربینه نیز با قاعده هشت ضلعی منتظم داشته است که وجوه آن چون شاه نشین عقب نشسته بودند و در نتیجه، غرفه های خصوصی شستشو در دور تا دور گرم خانه پدید آمده بود.

در طراحی گرم خانه و منضمات آن، تقارنی نسبتا کامل رعایت شده بود. راه رسیدن به گرم خانه یکی از فضاهای وابسته به سربینه بود که نقش میان در را ایفا می کرد. در سوی دیگر گرم خانه، فضایی قرینه میان در گرم خانه را با منابع آب سرد و گرم مرتبط می کرد. با توجه به اطلاعات و نقشه موجود، نمی توان محل خزینه و همچنین مشخصات معماری دستگاه ورودی حمام را تشخیص داد. (منابع: الف-1)

گالری تصاویر (برای مشاهده لطفا عضو شوید)

{gallery}1245{/gallery}

نظرات (0)

نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان -
0 Characters
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما